Talu is het muzikale voorspel in een wayangvoorstelling, met name wayang purwa, het Javaanse schimmenspel dat voornamelijk het Rama-verhaal en de Pandawa-cyclus presenteert.
Wayang purwa kent als voorstellingsvorm zowel wayang kulit (uitgevoerd door platte, uit leer gesneden poppen achter een verlicht scherm), als wayang wong (uitgevoerd door dansers/acteurs die ook tekst hebben), als sendratari (uitgevoerd door dansers).
Al deze voorstellingen kennen een vaste structuur en worden altijd door een slendro gamelanorkest begeleid. (slendro: alle instrumenten zijn afgestemd op een toonstelsel met vijf tonen per octaaf. Kyai Slamet is een slendro gamelan set.)
In de Talu (een beetje te vergelijken met de ouverture bij de opera) komen muziekstukken voor die de voornaamste gemoedsstemmingen weerspiegelen die in de komende voorstelling zullen plaatsvinden. De Talu wordt traditioneel vanaf ongeveer 20.00 uur gespeeld.
Tijdens het spelen van de Talu rangschikt de dalang (= poppenspeler) de poppen door ze op hun plaatsen in de prikbalken te steken, of, de poppen die het eerst op moeten komen, in het deksel van de rekwisietenkist te leggen. Hij plaatst de kayon (= levensboom, ook wel gunungan genoemd, die de verbinding van Onderwereld en Bovenwereld symboliseert) rechtop in het midden van het scherm. De dalang spant ook het kelir (= het scherm) nog even goed aan.
Srepegan is muzieksoort ter begeleiding van een (innerlijke) strijd.
Sampak (heftiger dan srepegen) is de muzieksoort ter begeleiding van een gevecht.
Om bovenstaand meer te kunnen begrijpen is een beetje inzicht nodig in de structuur van een wayangvoorstelling. De gamelanmuziek is een onlosmakelijk en belangrijk onderdeel van het wayangspel.
Traditioneel gezien kent men drie opeenvolgende muzikale spelfasen die men herkent aan de modus of toonsoort die suggestief is voor de sfeer van de, op dat moment gespeelde, scene.
- 20.30 (ongeveer)-24.00 uur – de gamelan speelt muziek in patet 6. Dit zijn heel ontspannen melodieën. Dit is de laagste modus. Gespeeld gedurende het eerste deel van de voorstelling.
- 0.00-3.00 uur – de gamelan speelt muziek in patet 9. Er komt grotere spanning. Dit is de middelste modus. Gespeeld gedurende het tweede deel van de voorstelling.
- 3.00-6.00 uur – de gamelan speelt muziek in patet manyura. Dit zijn levendige melodieën. Dit is de hoogste modus. Gespeeld gedurende het derde deel van de voorstelling.
Binnen deze driedeling bestaat er een secondaire indeling in scenes waarvan er sommige verplicht zijn. De dalang kan echter ook een aantal scenes invoegen of weglaten; al naar gelang welke lakon (= drama, toneelstuk, wayangvoorstelling) er gespeeld wordt.
kayon, of gunungan (levensboom)
Widara Kandang 